Sleutel tot (v)erkenning

Uitgesteld promotiefeest

Café de Sleutel had gisteravond zijn plankieren uitgerold voor mijn oud collega Ulco Kooystra. Omdat er eindelijk teugels gevierd konden worden. Volgens Ulco draait het in de wetenschap om het feest der (v)erkenning, in zijn hele leven denk ik soms. Zijn vrienden waren gekomen, iets met stroop en vliegen. Ze smeerden hem vol met lof en vertrokken pas laat, na hem de felicitaties met een flinke dosis, soms vileine, humor te hebben ingewreven. En wij zongen het promotiefeestlied. Of het hem recht doet moet verder onderzoek uitwijzen, zoals de wetenschap zelfs bij de meest evidente waarheden nog roept. Voor de boer die een koe koopt en de veearts die keurt voor de verzekering, is een beetje ruiken en voelen aan de koe voldoende. De wetenschap begint dan pas: er moet bewijs komen. Grote Ulco vertelde ons dat zijn wiskundeleraar, ten overstaan van de volle klas, aan kleine Ulco destijds gevraagd had hem een perfecte cirkel te brengen. Hij haalde de meisjeshoepel uit het gymlokaal. Problem solved? Dan ga ik nu bewijzen dat de cirkel rond is, had de wiskundeleraar geantwoord. Ulco liet daarna de wiskunde de wiskunde en stortte zich op de toegepaste scheikunde, net als Sibrand Stratingh. Beide heren konden het perfect met elkaar vinden, het bewijs leest u in zijn prachtige proefschrift

De scheikunstenaar

Voor aanvang van het echte feest vertelde Ulco nog één keer ontspannen over zijn ploeteringen, hoe zijn intelligent design van dit meesterwerk tot stand kwam, ontspannen want hij had de bul immers al op zak. Hij begon enthousiast losjes rond de inhoud grappend. Zichtbaar blij met onze deelneming, en ook omdat wij geen ‘lullige vragen’ stelden, als waren wij een geleerde opponens. Ikzelf heb geen verstand van scheikunde, van opponens derhalve geen sprake en draag op de keper beschouwd slechts de graad ‘weledelgeleerd’ op mijn epauletten.

Eenmaal op dreef omzeilde hij behendig de valkuilen van zijn opwinding, hij wijdde duidelijk minder uit dan ik van hem gewend ben; hij had het toch maar mooi geflikt, straalde hij uit, het publiek genoot.

Zijn hoogleraar had, zo ontboezemde Ulco met schelmse grijnz, in hem niet meteen de volgende Nobelprijswinnaar gezien en hem een promotietraject als zinloos voorgespiegeld. Dus wat deed Ulco, hij kon gewoon niet anders. Sindsdien vlaste hij op het feest dat met de bul gerechtvaardigd werd. Gisteravond werd zijn ontkrachting van hoogleraars misplaatste hypothese beklonken – met een FEEST!

Lege bladzijden

Geheel in stijl gaf hij tekst en uitleg bij enkele frappante omissies in het boek. Zoals vaker bij ‘ ongelukjes’ verkeert een nadeel terloops in een overtuigend voordeel. Zo ontbreekt er een samenvatting. Dat siert in feite Ulco’s dadendrang, die laat zich niet samenvatten. Het gebruikelijke dankwoord ontbreekt ook in zijn dissertatie … De auteur was zichtbaar ontevreden over de fantasieloze inzet van gecontracteerde uitgever en dit was hun straf. Het is uiteindelijk zonder uitgevers inbreng een meesterwerk geworden. Jammer was het natuurlijk voor de geldschieters, om niet genoemd te worden, maar die zijn tijdens het wordingsproces voldoende gecompenseerd – mondeling gedurende de aankondigingstijd. Een onvergeeflijke leegte echter blijft voor eeuwig aan het akkefietje van auteur met uitgever kleven: de paranimfen worden niet genoemd. Dat gun ik hen niet. Ik ben in mijn leven ook één keer paranimf geweest en de kinderen liggen nog altijd in een deuk bij de foto’s, wanneer ik weer eens over ‘vroeger’ wil gaan vertellen.

Zonder hen was er geen feest geweest:

Lieve vrienden, familie en collega’s van Ulco,

Komende zaterdag 18 juni komen jullie allen naar het uitgestelde promotiefeest van Ulco Kooystra, die daar heel erg naar uitkijkt.

De deur van Cafe de Sleutel staat open om 19.15 uur om jullie te verwelkomen met een  kopje koffie en iets lekkers.

Om 19.45 uur wordt iedereen die dat wil, uitgenodigd om naar de bovenzaal te gaan, zodat Ulco om 20.00 uur precies kan beginnen met een mooi verhaal over zijn proefschrift.

Vanaf 21.00 uur begint het feest op de gehele begane grond.

We hopen jullie allemaal zaterdag in een goed humeur te kunnen begroeten. Het mooie weer komt er al aan!

hartelijke groet

Geartsje Zondervan

Jaap-Jan Duisterwinkel

paranymfen

Bewonderaar?

Ontroerend, bijna aandoenlijk vond ik Ulco’s vasthoudende verdediging van het bijzondere karakter van zijn studieobject. Het was in de ogen van Ulco een man die de wereld beter heeft gemaakt, wetenschap of niet. Stratingh zag mogelijkheden de bestaande werkelijkheid op te rekken, niet per se te vernieuwen. Hij kon meer met minder, zoals Groningers dat graag zien. Ulco trok er profijt van en promoveerde op ‘De innovatieve wetenschap van de Groningse hoogleraar Sibrand Stratingh Ez. 1785-1841′, zoals de ondertitel luidt.

Of ik in een breinvlaag ook niet eens iets aardigs over Stratingh wilde schrijven, vroeg Ulco mij ten afscheid. Hij leed nog altijd zichtbaar onder de onderschatting van zijn held.

Stratingh bleek verrassende combinaties te hebben bedacht. Misschien wel op dezelfde manier als ik mijn breinvlagen aaneenrijg op momenten van verslapte aandacht voor het serieuze leven? Hij ontwikkelde het prototype van een (gloei)lamp, speelde uren met st(r)oom en knutselde zijn eerste Tesla in elkaar. Daarnaast las hij ’s avonds bij eigen licht, ter verstrooiing, nog de spannende verhalen over morse seinen in tijden van oorlog en vrede. Als ik Ulco goed beluisterd heb was zijn Sibrand bij alle toegepaste spitsvondigheid ook nog een echte Kei (Gronings wetenschappelijk kernbegrip) in Serendipiteit, misschien wel de beste innovatieve serendipitist van zijn tijd. En daar durven zich maar weinigen op te beroemen. Door met het lichtknopje te spelen, als een soort Willie Wortel, en daar geluid aan te koppelen werd hij ook nog, en dat weten de minsten, de uitvinder van onze onvolprezen huisdeurbel. Ding-ding-ding doong-doong-doong

…_ _ _



Categorieën:Boeken, Humor, kunst, School, Uncategorized, Wetenschap

Tags: , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: